Mỗi năm, khi những cơn gió nồm nam bắt đầu thổi về, cũng là lúc cá chuồn bước vào mùa rộ. Đây là thời điểm ngư dân miền Trung, đặc biệt là vùng Quảng Nam – Đà Nẵng, trúng đậm loại cá đặc sản này. Cá chuồn không chỉ là món ăn dân dã mà còn gắn liền với ký ức tuổi thơ, với những bữa cơm đậm đà tình quê của người Quảng.
Cá chuồn có thân thon dài, thịt chắc, vị ngọt tự nhiên và đặc biệt ít tanh nếu được chế biến đúng cách. Nhờ vậy, loại cá này trở thành nguyên liệu chính cho nhiều món ăn truyền thống hấp dẫn. Vào mùa, cá chuồn tươi rói, vừa đánh bắt lên còn ánh bạc lấp lánh, được mang về chế biến ngay nên giữ trọn vị ngon đặc trưng của biển.
Một trong những món ăn nổi bật phải kể đến là cá chuồn kẹp nghệ nén nướng. Cá được làm sạch, mổ dọc sống lưng rồi kẹp cùng nghệ tươi và củ nén giã nhuyễn. Sau đó đem nướng trên than hồng. Khi chín, cá dậy mùi thơm nồng của nghệ và nén, hòa quyện với vị ngọt béo của thịt cá. Món này ăn kèm rau sống, bánh tráng và chấm nước mắm ớt thì đúng chuẩn “đậm chất Quảng”.
Bên cạnh đó, cá chuồn kho mít non cũng là món ăn quen thuộc trong bữa cơm gia đình. Mít non được luộc sơ, sau đó kho cùng cá chuồn với gia vị đậm đà. Khi kho lâu trên lửa nhỏ, mít thấm vị, mềm bùi, cá săn chắc và dậy mùi thơm hấp dẫn. Đây là món ăn vừa dân dã vừa đưa cơm, để đến mỗi mùa cá lại nhớ câu ca dao: “Ai về nhắn với bạn nguồn. Mít non gửi xuống, cá chuồn gửi lên”.
Đặc biệt, không thể không nhắc đến món cá chuồn nấu nhưn phở sắn – một sự kết hợp độc đáo giữa đặc sản biển và món ăn truyền thống. “Nhưn” là phần nước dùng được nấu từ cá chuồn, thường được lọc kỹ để giữ vị ngọt thanh tự nhiên. Phở sắn – loại phở làm từ củ sắn (khoai mì) – dai dai, lạ miệng, khi ăn cùng nước nhưn cá chuồn tạo nên hương vị rất riêng. Món ăn này không chỉ ngon mà còn mang giá trị văn hóa, thể hiện sự sáng tạo của người Quảng trong ẩm thực.
Cá chuồn không chỉ đơn thuần là nguồn thực phẩm, mà còn là một phần của đời sống, của ký ức và văn hóa vùng biển. Từ những món nướng, món kho đến món nước, cá chuồn cùng với những nguyên liệu dân dã đã góp phần tạo nên bản sắc ẩm thực độc đáo của người Quảng.
Nếu có dịp ghé miền Trung vào mùa cá chuồn, đừng bỏ lỡ cơ hội thưởng thức những món ăn này. Đó không chỉ là trải nghiệm vị giác mà còn là cách để cảm nhận sâu sắc hơn về con người và văn hóa nơi đây.